خواندن نسخه عینک طبی _ تفسیر برگه اپتومتری

بسیاری از افراد پس از آن که به چشم پزشک مراجعه می کنند، تمایل دارند که تفسیر برگه اپتومتری را بدانند. آشنایی با اصطلاحات رایج چشم پزشکی به این افراد کمک می کند تا بتوانند برای خواندن نسخه عینک طبی اقدام کنند. با این اطلاعات هر فردی می تواند در منزل نسخه چشم پزشکی را مطالعه کرده و از وضعیت چشم های خود مطلع شود. 

نسخه چشم پزشکی چیست؟

برای آشنایی با تفسیر برگه اپتومتری ابتدا خوب است که این نسخه ها را بهتر بشناسیم. این نسخه در حقیقت دستوراتی است که چشم پزشک برای بهبود وضعیت بینایی بیمار مشخص می کند. این دستورات که جهت بهبود و یا توانبخشی مورد استفاده قرار می گیرند بر روی برگه کاغذ و یا صفحه الکترونیکی نوشته می شوند.

 در این نسخه ها نمره ضعف بینایی بیمار مشخص شده و دارو های مورد نیاز و کار هایی که بیمار باید انجام دهد را تعیین می کنند. این نسخه ها همچنین ممکن است شامل درخواست آزمایش، انجام تصویربرداری و یا رژیم غذایی باشند. طبق مقررات سازمان نظام پزشکی همه این نسخه ها باید تاریخ، نام بیمار، نام متخصص، شماره نظام و امضای پزشک معالج داشته باشند.

چشم پزشکی

خواندن برگه اپتومتری با اصطلاحات موجود در نسخه چشم پزشکی:

برای تفسیر برگه اپتومتری خوب است بدانید که این نسخه ها شامل اطلاعات مختلفی می شوند. معمولا اصطلاحات زیادی مانند اعداد، علامت های مثبت و منفی و حروفی در این نسخه ها وجود دارند که هر یک از آن ها معنا و مفهوم خاصی دارند. 

اصطلاح D  یا “+” و “-” بودن اعداد در نسخه چشم پزشکی

این اصطلاح دوربین و یا نزدیک بودن چشم شما را مشخص می کنند. اعداد منفی در این نسخه به معنای نزدیک بودن چشم شما بوده و اعداد مثبت دوربین بودن چشم را نشان می دهد. 

اصطلاح sph در چشم پزشکی

این اصطلاح نیز در نسخه چشم‌ پزشکی بسیار رایج بوده و دوربین یا نزدیک‌ بین بودن چشم شما را مشخص می‌کند. اگر این اصطلاح با علامت مثبت همراه باشد، نشان‌ دهنده دوربینی چشم شما می‌باشد. اگر این اصطلاح همراه با علامت منفی باشد، نزدیک‌بینی چشم شما را می‌رساند.

حال هر چه این اعداد از صفر دورتر باشند، نشان‌ دهنده آن است که چشم شما ضعیف‌تر است. آیا ضربه به چشم باعث ضعیف شدن چشم می‌شود؟ این پرسش نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا ضربات شدید می‌توانند به ساختارهای داخلی چشم آسیب برسانند. این اصطلاح در لغت به معنای کره‌ای بودن و یا برجسته بودن محدوده نوری یک لنز یا عینک می‌باشد.

s در چشم پزشکی

این حرف در حقیقت کوتاه شده “sphere” می باشد. در تفسیر برگه اپتومتری خوب است بدانید که این حرف به معنای شیب منحنی مرکزی لنز یا عینک است. این اصطلاح به میزان هایپرمتروپی و یا میوپی اشاره دارد. اگر مقدار این حرف با علامت مثبت نشان داده شده باشد، چشم شما هایپرمتروپی و یا دید دور داشته و اگر علامت آن منفی باشد، بیانگر دید نزدیک است. 

PD یا فاصله مردمک چشم ها از هم در نسخه چشم پزشکی

برای تفسیر برگه اپتومتری خوب است با این اصطلاح آشنا شوید. این اصطلاح در حقیقت فاصله ای که چشمان شما از نقاط مردمک از هم دارند را نشان می دهد. زمانی که بخواهید برای تهیه لنز چشم اقدام کنید، باید از پزشک بخواهید که این قسمت را نیز پر کند. 

اصطلاح ADD (ADDITION) در نسخه چشم پزشکی

در نسخه چشم پزشکی افرادی که دارای عارضه پیر چشمی دارند، این اصطلاح درج می شود. این عدد به دو کانونی چشم اشاره داشته و قدرت نزدیک بینی را در چشم ها نشان می دهد. این اصطلاح را به صورت عددی بین ۰.۵ تا ۳ مشخص شده و یا این که با واژه های کم، متوسط و یا زیاد تعیین می شود. 

اصطلاحات AXIS و CYL در نسخه چشم پزشکی

این دو اصطلاح در نسخه های چشم پزشکی بیان کننده جهت و درجه آستیگماتیسم می باشد. 

اصطلاحات OD, OS, OU در نسخه چشم پزشکی

قدرت بینایی در جنبه های مختلف چشم را با این چند اصطلاح مشخص می کنند. برای بیان این ویژگی در چشم راست از واژه ی odاستفاده می شود. همچنین این مقدار را در چشم چپ با os نمایش داده و برای بیان این مقدار در هر دو چشم با اصطلاح ou معرفی می شود. 

اصطلاحات BC و DIA در نسخه چشم پزشکی

• BC: 

این عدد انحنای چشم شما را نشان داده و با واحد میلی متر بیان می شود. 

• DIA:

این عدد قطر لنزی که باید برای چشم شما ساخته شود را مشخص می کند. 

اصطلاح prism در نسخه چشم پزشکی

این اصطلاح یکی دیگر از اصطلاحات رایج چشم پزشکی است که در تفسیر برگه اپتومتری خوب است با آن آشنا شوید. این واژه جهت منشور عینک یا لنز را بیان می کند. از این عدد برای جبران انحراف مختصر چشم ها در نسخه چشم پزشکی استفاده می شود. در حالت کلی برای به دست آمدن این مقدار از اصلاحات دیگری مانند BO، BI، BD و BU کمک می گیرند. 

• BO: قاعده به خارج 
• BI:قاعده به داخل یا سمت بینی 
• BD:قاعده به پایین 
• BU: قاعده به بالا

اصطلاح prism

دید چشم چه چیزی را می‌رساند و چگونه محاسبه می‌شود

حال که برای تفسیر برگه اپتومتری با اصطلاحات مورد نیاز آشنا شدیم، خوب است که با اصطلاح دید چشم نیز آشنا شویم. این واژه در حقیقت میزان بینایی چشم را نشان می‌دهد که تا عدد ۱۰ مشخص می‌شود. افرادی که بینایی کاملی دارند، در تعیین این مقدار ۱۰ از ۱۰ می‌گیرند. منظور از این اصطلاح آن است که فردی در فاصله ۶ متری ردیف ۱۰ را در تابلوی رندوم ایز به‌ خوبی می‌بیند. حال اگر فردی برای این مفهوم مقدار ۵ از ۱۰ را بگیرد، به این معنی است که در فاصله ۵ متری از این تابلو تا ردیف ۵ را می‌بیند.

این نمره برای افرادی که چشم‌ های نزدیک‌ بین دارند با عدد منفی نمایش داده شده و برای افراد با چشم دوربین، این مقدار با عدد مثبت نشان داده می‌شود. هر چه این عدد از صفر فاصله بگیرد، ضعیف‌تر بودن چشم شما را نشان می‌دهد. مورد دیگری که در این زمینه مورد بررسی قرار می‌گیرد، آستیگماتیسم بودن چشمان شما است. این فاکتور میزان کروی بودن در نزدیک‌ بین و دوربین را می‌رساند. همچنین، لنز اسکلرال یکی از گزینه‌های تجویزی برای افرادی است که نیاز به اصلاح شدید بینایی دارند، زیرا این لنزها سطح بیشتری از چشم را پوشش داده و به بهبود کیفیت دید کمک می‌کنند.

عواقب اشتباه در نسخه نویسی و تفسیر برگه اپتومتری

تفسیر برگه اپتومتری اگر به درستی انجام نگرفته باشد، می تواند با عواقب جبران ناپذیری همراه باشد. اگر چشم پزشک و یا متصدی داروخانه در این زمینه تشخیص اشتباهی داشته باشند، بیمار می تواند از آن ها شکایت کند. این اشتباه می تواند به چشم آسیب رسانده و در برخی شرایط حتی باعث کور شدن چشم ها نیز بشود. در این شرایط چشم پزشک محکوم به پرداخت دیه شده و جریمه خواهد شد. برای جلوگیری از بروز این مشکلات خوب است که خودتان برای خواندن نسخه عینک طبی اقدام کرده و از اطلاعات درج شده در آن مطمئن شوید.

چگونه یک نسخه عینک را به صورت عملی بخوانیم؟

برای تفسیر برگه اپتومتری، آشنایی با معنی تک تک اصطلاحات کافی نیست؛ باید بدانید این اعداد در کنار یکدیگر چه اطلاعاتی درباره قدرت عدسی مورد نیاز شما ارائه می دهند. در بیشتر نسخه های عینک، اطلاعات مربوط به هر چشم در یک ردیف و قدرت های مختلف عدسی در ستون های جداگانه نوشته می شوند.

برای مثال، فرض کنید نسخه ای به شکل زیر نوشته شده باشد:

در این مثال، عدد SPH برای هر دو چشم منفی است؛ بنابراین نسخه برای اصلاح نزدیک بینی قدرت کروی منفی دارد. اعداد CYL نیز نشان می دهند که برای اصلاح آستیگماتیسم، قدرت استوانه ای در عدسی ها در نظر گرفته شده است. اعداد AXIS جهت قرارگیری این اصلاح را بر حسب درجه مشخص می کنند.

نکته مهم این است که عدد محور آستیگماتیسم به تنهایی نشان دهنده شدت آن نیست. برای تفسیر این قسمت باید مقدار CYL و AXIS را در کنار یکدیگر بررسی کرد. همچنین، این مثال صرفا برای آموزش خواندن نسخه است و نباید به عنوان نسخه مناسب برای فرد دیگری استفاده شود.

اصطلاح PL یا Plano در نسخه عینک به چه معناست؟

گاهی در نسخه چشم پزشکی به جای عدد مثبت یا منفی، عبارت PL یا Plano نوشته می شود. این عبارت به معنای قدرت کروی صفر است؛ یعنی برای آن بخش از نسخه، اصلاح کروی تجویز نشده است.

با این حال، وجود عبارت PL به معنای سالم بودن کامل چشم یا نداشتن هیچ گونه مشکل بینایی نیست. ممکن است در ستون CYL هنوز عددی برای اصلاح آستیگماتیسم وجود داشته باشد یا فرد به دلایل دیگری به بررسی وضعیت چشم نیاز داشته باشد.

بنابراین، هنگام خواندن نسخه عینک نباید فقط به ستون SPH توجه کرد. بررسی ستون های دیگر و در نظر گرفتن نتیجه معاینه به شما کمک می کند مفهوم نسخه را دقیق تر متوجه شوید.

اصطلاح PL یا Plano در نسخه عینک

اگر نمره چشم راست و چپ متفاوت باشد، چه معنایی دارد؟

یکسان نبودن نمره دو چشم لزوما نشانه بیماری یا اشتباه در نسخه نویسی نیست. در بسیاری از افراد، قدرت انکساری چشم راست و چپ با یکدیگر تفاوت دارد و ممکن است هر چشم به عدسی با قدرت متفاوتی نیاز داشته باشد.

برای مثال، ممکن است چشم راست نزدیک بینی بیشتری نسبت به چشم چپ داشته باشد یا مقدار آستیگماتیسم در دو چشم یکسان نباشد. اپتومتریست یا چشم پزشک هنگام تعیین نسخه، وضعیت هر چشم را جداگانه بررسی می کند و در صورت نیاز، قدرت مناسب را برای هر کدام مشخص می کند.

اهمیت این تفاوت به مقدار اختلاف، شرایط بینایی فرد، سن و علت احتمالی آن بستگی دارد. اگر اختلاف نمره دو چشم زیاد باشد، به ویژه در کودکان، بررسی دقیق اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ زیرا اختلاف قابل توجه قدرت انکساری دو چشم می تواند بر رشد طبیعی بینایی تاثیر بگذارد.

بعد از دریافت عینک جدید، چگونه از مناسب بودن آن مطمئن شویم؟

پس از دریافت عینک، بهتر است بررسی کنید که اطلاعات درج شده روی سفارش با نسخه تجویز شده مطابقت داشته باشد. مواردی مانند قدرت عدسی چشم راست و چپ، اصلاح آستیگماتیسم، محور آن و در صورت وجود، قدرت منشور باید مطابق نسخه ساخته شده باشند.

پس از استفاده از عینک جدید، ممکن است در برخی افراد یک دوره کوتاه سازگاری لازم باشد؛ به ویژه اگر قدرت عدسی ها تغییر کرده باشد یا فرد برای نخستین بار از عدسی های چندکانونی استفاده کند. با این حال، تاری دید شدید، دوبینی جدید، سردرد قابل توجه یا سرگیجه مداوم را نباید بدون بررسی به سازگاری با عینک نسبت داد.

اگر عینک دید واضح و راحتی ایجاد نمی کند یا علائم پس از مدتی برطرف نمی شوند، برای بررسی نسخه، اندازه گیری های عینک و وضعیت بینایی به اپتومتریست یا چشم پزشک مراجعه کنید. در صورت بروز کاهش ناگهانی دید یا درد شدید چشم، ارزیابی فوری پزشکی لازم است. 

تفاوت نسخه عینک با نسخه لنز تماسی چیست؟

نسخه عینک و نسخه لنز تماسی همیشه یکسان نیستند. عینک در فاصله ای از چشم قرار می گیرد، اما لنز تماسی مستقیما روی سطح چشم قرار دارد. به همین دلیل، قدرت عدسی مورد نیاز و برخی اندازه گیری های لازم برای انتخاب لنز ممکن است متفاوت باشند.

در نسخه لنز تماسی معمولا اطلاعاتی مانند قدرت لنز، انحنای پایه با علامت BC و قطر لنز با علامت DIA درج می شود. این اندازه ها به انتخاب لنزی کمک می کنند که از نظر قدرت و تناسب با سطح چشم مناسب باشد.

صرف داشتن نسخه عینک برای انتخاب خودسرانه لنز تماسی کافی نیست. نوع لنز، اندازه مناسب، وضعیت سطح چشم و نحوه استفاده از آن باید در فرایند ارزیابی و تجویز بررسی شوند. استفاده از لنز نامتناسب یا رعایت نکردن اصول بهداشتی می تواند احتمال تحریک و عفونت چشم را افزایش دهد.

تفاوت نسخه عینک با نسخه لنز تماسی

جمع بندی

در نهایت، خواندن نسخه عینک طبی ممکن است در ابتدا پیچیده به نظر برسد، اما با آشنایی با اصطلاحات کلیدی و مقادیر مختلف، می‌توانید اطلاعات مفیدی در مورد وضعیت بینایی خود به دست آورید. اعداد مثبت در نسخه نشان‌ دهنده دوربینی و اعداد منفی نشان‌ دهنده نزدیک‌ بینی هستند.

هر چه این اعداد از صفر دورتر باشند، ضعف بینایی بیشتری را نشان می دهند. همچنین، مواردی مانند آستیگماتیسم می تواند به کمک اطلاعات موجود در نسخه عینک مشخص شود. برای اطمینان از صحت و دقت نسخه و دریافت عینک مناسب، همواره بهتر است برای معاینه اپتومتری در تهران به متخصص مراجعه کنید تا سلامت و کیفیت دید شما به بهترین نحو تامین شود.

 سوالات متداول خواندن نسخه عینک طبی

1. منظور از آستیگماتیسم بودن چشم ها چیست؟
   این اصطلاح به مشکلی در انحنای قرنیه مربوط شده و باعث تاری و فاصله و دید نزدیک به خصوص در شب می شود.
2. درجه آستیگماتیسم چشم ها چگونه تعیین می شود؟
   این فاکتور را در بازه عدد ۰ تا ۱۸۰ نشان می دهند، عدد ۹۰ استوای عمودی و عدد ۱۸۰ استوای افقی را به نمایش می گذارند.
3. هر چند وقت یکبار باید برای معاینه چشم اقدام کنیم؟
   برای این منظور بهتر است سالی یک بار به چشم پزشک مراجعه کنید.